ابو الفضل مير محمدى زرندى
81
تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )
اسباب النزول خود ، مىنويسد : عبد الرزاق در كتاب خود از معمر و او از زهرى روايت كرده : وقتى پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) وارد مكه شد ( در حالى كه فاتح شده بود ) خالد بن وليد با جماعتى از قريش در پايين مكه با حضرت به جنگ پرداختند ليكن خداوند آنها را دچار شكست نمود ناچار اسلحه خود را از خود دور كردند و داخل صفوف مسلمين شدند و اسلام آوردند پس خداوند ، سوره نصر را تا آخر ، نازل فرمود « 1 » . ولى در تفسير على بن ابراهيم نقل شده كه اين سوره در منى بر حضرت نازل شد و حضرت پس از نزول آن ، از رحلت خود خبر داد و به مسجد خيف آمد و مردم را به آن مسجد دعوت فرمود « 2 » . . . و در تفسير برهان مىنويسد : واحدى از عكرمه و او از ابن عباس نقل مىكند كه وقتى پيغمبر اسلام ( صلّى اللّه عليه و آله ) از جنگ خيبر برگشت خداوند سوره نصر را بر آن حضرت نازل كرد و در حالى كه على و فاطمه ( عليهما السلام ) را مخاطب كرده بود سوره را قرائت فرموده « 3 » . و در تفسير مجمع البيان از مقاتل نقل مىكند كه وقتى سوره نصر نازل شد و حضرت آن را براى اصحاب خود قرائت فرمود همگى خوشحال شدند جز عباس كه گريه كرد « 4 » . و در كتاب الدر المنثور ، اخبار زيادى را نقل مىكند كه كلا دلالت دارد بر اينكه سوره شريفه يك جا نازل شده است « 5 » . بنابر مطالب فوق و آنچه كه گفته شد كه سورههاى كوچك يك جا نازل مىشده مىتوان گفت : اين سوره شريفه نيز يك جا نازل گشته است . 15 - معوذتان ( سوره فلق و ناس ) سيوطى اين دو سوره شريفه را در شمار سورههايى كه يك جا نازل شده آورده است بلكه مىگويد : اين دو سوره با هم نازل شدهاند « 6 » و در نوع اول از كتاب اتقان ، مىنويسد : مختار ما اين است كه اين دو سوره مدنى هستند و در قصه سحر لبيد بن اعصم - همانطور كه
--> ( 1 ) اسباب النزول ، ص 816 . ( 2 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 446 . ( 3 ) البرهان ، ج 4 ، ص 517 . ( 4 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 554 . ( 5 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 406 . ( 6 ) الاتقان ، ج 1 ، ص 37 .